|
-A-
1. Aomondepy: Aokuéra opaichagua jepuru.
2. Apohára: Ohaiva’akue tembiapo ñoha’ã ngápe ĝuarã.
3. Apokytã: Ñoha’ãnga vore rembiasy oĝua hẽhápe ijyvatevéva
apañuãime.
4. Apotenondeha:Avajepigua’ỹ tenondeguaite omondohóva
ñoha’ãnga rembiapo apytĩmby.
5. Ararapo: Ñoha’ãnga’apoha rugua omoha’ã ngáva yvága.
6. Avajepigua’ỹ: Peteĩteĩ umi tapichagua’u, haihára ombohekovesẽva’akue iñapytu’ũme ha omomba’apóva ñoha’ãngápe.
7. Avano’õ: tapichakuéra aty ñoha’ãnga’apópe noñe’ẽiva.
8. Ayvu’aty: Ñe’ẽryru. Ñe’ẽ aty ñemohenda a chegetyrupi, opa ñe’ẽnguéragui oĩva peteĩ ñe’ẽme, térã ambue kuaapýgui, ojehechauka haĝua mba’erã añetépa ojeipuru pe ñe’ẽ.
-J-
9. Jeikerã: jehepyme’ẽ renda ojeike haĝua ño ha’ãngaópe.
10. Jepe’aha: Pa’ũ oĩva ñoha’ãnga’apoha ogy pýpe.
11. Jupiguejyha: Guataha ojejupi térã ojeguejy haĝua ndaipyrupiháiva ijape jojágui.
12. Jereha: ñoha’ãnga’apoha ojeréva.
13. Jesareko: Marandu oñeme’ẽva ñoha’ãnga’apohárape ojesareko haĝua oikepotaiteha ñoha’ãnga’apohápe.
-K-
14. Kirirĩ’imi: Jepyta michĩmi ojapóva ñoha’ã nga’apohára ñe’ẽ apytépe.
15. Korapyguapyha: Apykakuéra oĩva ñoha’ãngao korapýpe.
16. Koty’iguapyha:Tenda oĩva yvatemiẽ ñoha‘ãngao ogypy korapýgui, oĩhápe irundy térã hetave apyka ojeguapy haĝua ha upe guive ojehecha haĝua ñoha’ãnga.
17. Kuatia: Vore oguerekóva ñoha’ãnga’apo harakuéra omoha’ãnga haĝua hembiapo. Peteĩteĩ avajepigua’ỹ ñoha’ãngapegua.
18. Kuña’aguarahára: Kuimba’e ñoha’ãngahára imitãva.
-M-
19. Mosaingoha: Ñoha’ãngao ogahojáre oñeñapytĩva yvyra puku oñemosaingo haĝua poyviñeno, poyviñembo’y, tendachaukaha, tesapeha ha mba’e.
-MB-
20. Mba’ejerepy: Ñoha’ãnga’apoha apu’a ojeréva hese avakuéra ohecha haĝua ñoha’ãnga.
21. Mbojaha: Ry oñemboja haĝua taguejoguaha, temberague térã tendyvarã ha mba’e.
22. Mborayhuguiguáva: tembiapo hasy’ỹva oñe’ẽva mborayhúgui.
-Ñ-
23. Ñeha’ã: Kuaapy ñoha’ãngahakuéra ojapóva omomýivo tembiapo ñoha’ãnga’apohápe, ikatuhaĝuáicha osẽ porã ñoha’ãnga ojehechaukaséva.
24. Ñeha’ã paha: Ojejapo ñeha’ã paha opaite mba’e ndive ojepurútava ñoha’ãngahápe. Techapyrã: ao, tesapeha, tovamoha’ãngaha, tendachaukaha, apyka, mesa ha mba’e.
25.Ñemo’ãporã’ỹva: Oje’e tendachaukaha noĩporãiva, noñemo’ãporãigui ha ojehechapa korapy’apyka guive umi mba’e ndojeipotáiva ojehecha ñoha’ãnga’apoha ryepýpe.
26. Ñemomýi: Ñemomýi ñoha’ãnga apohápe. Ñoha’ãnga rembiapo mongakuaa.
27. Ñemoñe’ẽ: Avajepigua’ỹ ñoha’ãngapegua he’íva, ñoha’ãnga’apohárarupi.
28. Ñemo’ãmbue: Jerova sapy’a ñe’ẽpu ha ñemomýi rehegua. Tekoñeñandu jerova.
29. Ñembohoryra’ã: Peteĩ tembiapo heko’añetévare ñembohory.
30. Ñemboja’o: Ñoha’ãnga rembiapo ñepehẽ’ã ñoha’ãnga vore rembiapo omohu’ũva peteĩ ñemomyingue. Techapyrã: Opáma ñemboja’o peteĩha.
31. Ñemboja’opa’ũ: Pa’ũ oikóva ñemboja’o ha ñemboja’o apytépe.
32. Ñemboja’ovore: Ñemboja’o oñembovorejevýva, upe vorépe ikatu oñemyengovia tenda térã ára.
3. Ñembosarairã: Tembiapo mbyky vyroreirã
34. Ñepehẽ’ãvorereko:Peteĩ ñepehẽ’ã vore ñoha’ãnga’apoharakuéra noñe’ẽi ha nomýivái.
35. Ñe’ẽjoapy: Ñoha’ãnga’apohára ombojoapyvéramo ñe’ẽ he’iva’erãgui hembiapópe.
36. Ñe’ẽkõindy: Ñe’ẽ aty ojeipurúva mokõi ñe’ẽgui ojojogua’ỹva, ojeikuaayka haĝua mba’épa he’ise peteĩ ñe’ẽgui ambue ñe’ẽme. Techapyrã: Ñe’ẽkõindy:Vocabulario Bilingüe.
37. Ñe’ẽkũjeravai: Ñe’ẽ oñemokũjerapusakãvaíva.
38. Ñe’ẽmbyky: ñe’ẽnguéra osóva térã ñe’ẽjoapy mbyky. Avajepigua’ỹgua ñomongeta rehegua mbykymi.
39. Ñe’ẽndy: Ñe’ẽ aty ojeipurúva peteĩ ñe’ẽgui,oipurúva peteĩ tetã.
40. Ñe’ẽpaha: Opahápe ñe’ẽ peteĩ ñomongetápe, oñe’ẽ haĝua ambue avajepigua’ỹ.
41.Ñe’ẽrasaha: Tapicha ombohasáva ñe’ẽ ñoha’ãngahakuérape hesaráirõ umi mba’e he’iva’erãgui. Tapiaite ojejuhu asu térã akatúagotyo, poyviñembo’y pa’ũme.
42.Ñe’ẽ’año:Peteĩ ñoha’ãnga’apohára oñe’ẽvaha’eño ñoha’ãnga’apohápe.
43.Ñe’ẽ’ypy: Ñe’ẽ ñepyrũ ñoha’ãngapegua, haimete katuetei oje’éva ñoha’ãnga’apoharenondépe, upépe ojekuaayka tembiapo rapo oñemongakuaavétava ñemboja’okuérape.
44.Ñoha’ãnga: Castelano-me,ou Griego-gui:
(Teatro = “Thedomái”) he’iséva: maña.
44.1.Ñoha’ãngahára omoha’ãngáva haihára ñoha’ãnga.
44.2.Peteĩ yvypora aty omañava ñoha’ãngakuérare omoha’ãngáva haihára ñoha’ãnga jehaipyre.
44.4.Peteĩ tetãmeygua ñoha’ãnga. Techapyrã: Paraguái ñoha’ãnga.
45.Ñoha’ãngahaipy: Kuatia jehaipy ñoha’ãnga rehegua.
46.Ñoha’ãngahára: Omba’apóva ñoha’ãngápe. Tekoporã’apohára ñoha’ãngapegua. Techapyrã: Pedro Molinier ha’ékuri peteĩ ñoha’ãngahára Guarani ñoha’ãngapegua.
47.Ñoha’ãngajeho: Ñoha’ãnga’apoharakuéra ohóva okaháre ojapo haĝua ñoha’ãnga heta tendáre.
48.Ñoha’ãngamondyiha: Ñoha’ãnga pochy Oporomondýiva.
49.Ñoha’ãngambotavy:Ñoha’ãnga mbyky ñembohoryrã.
0. Ñoha’ãngambyasy: Tembiapo ñoha’ãnga rehegua hembipota jovake ñembyasýva, áĝa, ikatúva oñemyatyrõ.
51. Ñoha’ãngao: Óga ojejapohápe ñoha’ãnga.
52. Ñoha’ãngaoguasu: Tenda tuicháva ojejapo haĝua ñoha’ãnga.
53. Ñoha’ãngapane: Ñoha’ãnga jehasa asy rehegua, naipohãiva.
|
|
54. Ñoha’ãngapyhy: Tembiapo ñoha’ãnga rehegua hi’ãngapyhyetereíva, oĩhápe avei tenda puraheirã.
55. Ñoha’ãngavy’arã: Ñoha’ãnga ombohekoporãva atyno’õme ikaguaípe, ha ivy’arekóva.
56. Ñoha’ãnga’apoha: Ojejapohápe ñoha’ãnga ha ñoha’ãnga’apoharakuéra ojupíva omoha‘ãnga haĝua tembiapo ohaiva’akue ñoha’ãnga apohára.
57. Ñoha’ãnga’apohára: Omba’apóva ñoha’ãngápe.
58. Ñoha’ãnga’apohara’i: Ñoha’ãnga’apohára ikuatia michĩvéva ñoha’ãnga apópe.
59. Ñoha’ãnga’apoha’ypy: ñoha’ãnga’apoha pyrũha osẽva korapyguapyhagotyo, poyvi guasu juru renonde guive.
60. Ñoha’ãnga’apoygua: Téra oñemoĩva umi ojapóvape ñoha’ãnga.
61.Ñoha’ãnga’apo’aty: Ñoha’ãngahakuèra ĩva peteĩ atýpe ojapo haĝua ñoha’ãnga.
62. Ñomongeta: Ysaja ñoha’ãngápe ojepurúva he’i haĝua hemiandukuéra mokõi térã hetave avajepigua’ỹ omoĩva ijurukuérape ñoha‘ãnga apohára.
-P-
63. Pomýi: Pokuéra ñemomýi ha he’iséva ipype peteĩ mba’e oñe’ẽrõguáicha avei.
64.Poyviguasu juru:Poyviguasu ñoha’ãnga’apohapegua tenondete oĩva, ojepe’a, oñemboty, oñepyrũ ha ojepe’a haĝua ñemboja’o.
65.Poyviguasurugua:Oñembotýva ararapo ári.
66. Poyviñembo’y: Poyvi osaingóva mosaingoháre yvy peve, omo’ã haĝua umi mba’e ndojeipotáiva ojehecha.Hendakuéra: ykegua asu ha ykegua akatúagotyo.
67.Poyviñeno:Poyvi rysýi osaingóva ñoha’ãnga’apópe, yvatégotyo, ñenomby, ha ojapóva ogahojáicha, avei omo’ã sãnguéra, yvyrapuku, mba’eresapeha ha mba’e.
68. Poyvi’i: Poyvi michĩ omo’ãva okẽ rapykue térã pa’ũ’imi ani haĝua ojekuaa oĩva uperire.
69. Pukahára: Avajepigua’ỹ ombopukáva ñoha’ãngarory Italia-yguápe, ijao hakãmbyrundy isa’y hetáva.
70. Purukatúva: Peteĩteĩ pa’ũ ikatúva ojepuru tendachaukahágui.
-R-
71.Ryguasurokái – Yvága: Yvatete. Techahra renda paha. Ojehepyme’ẽ’ivehápe.
-S-
72. Sãmbyhyhára: Oisãmbyhýva ñoha’ãnga ojehecha haĝua.
73. Sẽ: Oje’ẽ avajepigua’ỹ osẽ haĝua ñoha’ãnga’apohágui.
-T-
74.Taguejoguaha: Tague apopy ojoguánteva taguépe, oñemoha’ãnga haĝua temberague, tendyvarague ha mba’e. Oñemboja peteĩ mba’erýpe hérava mbojaha.
75. Taime’ẽha: Ñe’ẽrasahára ombohasáva ñe’ẽ ahy’o mbeguépe (ype ñe’ẽicha) ñoha’ãnga‘apohárape, hesaraijave he’iva’erãgui.
76. Techaukaha: Ñemomarandu ojapóva haihára ñoha’ãngapegua jesarekorã. Oĩmba ñe‘ẽrokáipe ( ) ombojoavy haĝua umi ñe’ẽgui he’iva’erã umi ñoha’ãngahakuéra. Avei ojehai ambue taípe.
Techapyrã (Oike ha oikutu ichupe kysépe)
77. Techaukajevy: Peteĩ tembiapo ojehechauka ypyva’akuéma, , ojehechaukajevýva.
78. Techaukaramo: Peteĩ tembiapo ñoha’ãnga rehegua ojehechaukáva ñepyrũmbyetéramo.
79. Tekora’ã: Tova ha tete ra’ã oñeñe’ẽ’ỹre.
80. Tekora’ãhára Ñoha’ãnga’apohára omoha’ãngáva oñe’ẽ’ỹre, oipuru hete ha hova he’i haĝua pe he’iséva.
81. Tekora’ã’apohára: Añetehápe omba’apóva mba’eporã apóre.
82. Tembiapopaha: Ñemboja’o paha, ñe’ẽ ñemombykýpe oñeguenohẽva mba’érepa oiko pe oikova’akue.
83. Tembiaporape: Ñemohenda oñemoĩva tembiapo raperã. Upépe oĩva’erã tenda ojejpohápeta ñoha’ãnga, ñoha’ãnga aty réra, ñoha’ãnga réra, apohára réra, avajepigua’ỹ ha ñoha’ãnga’apohára rérakuéra, hendakuérare avei, osẽháicha ñoha’ãnga’apohápe, tembiapoharakuéra: Ñe’ẽrasahára, mba’epuru, tendachaukahára, tesapehára, aoñemondepy, ha mba’e, máva omotenonde ñoha’ãnga, ha avei momarandu óga ñemuhaguiguáva, ikatuhaĝuáicha ojehepyme’ẽ tembiaporapére.
84.Tembipotajovake:Apytu’ũ roky térã tembipota’asy ñembohovái oguerúva peteĩ ñoha’ãnga jehaipyre.
85.Tembipotajovakepaha: Ojera tembipota jovake ñoha’ãnga rehegua.
86. Tembipuruha:Mesa, apyka, tupa ha mba’e.
87. Tembipuruhára: Oñangarekóva mesa,apyka, tupa ha mba’ekuérare.
88. Tendachaukaha: Kuatia, poyvi térã oimeraẽ mba’e ñoha’ãnga’apoha oñembojegua haĝua. Techapyrã: Ka’aguy, tape, óga, koty térã oimeraẽva mba’e ojehechaukaséva moõ oiko ñoha’ãnga.
89. Tendachaukahamoĩhára: Omoĩva tendachaukaha ñoha’ãnga’apohápe, tendachaukahára pytyvõ ndive.
90. Tendachaukahára: Ojapóva tendachaukaha.
91. Tesapeenondegua: Mba’erendy rysýi oñemoĩva ñoha’ãnga’apoha renondépe, yvýpe, ohesape haĝua.
92. Teteñe’ẽ: Tova ha tete ñemomýirupi he’íva pe he’iséva, oñe’ẽ’ỹre.
93. Tesaperysýi: Tesapekuéra hysýiva saingopy ñoha’ãnga’apoha yvatégotyo, poyviñeno apytépe.
94. Toryjára: Avajepigua’ỹ oporombopukáva, Ñembohoryhára.
95. Tovañemyatyrõhára: omyatyrõva tova, omomorã térã ombovaive, ombopyahu térã ombotujave ha mba’e.
96. Tovañe’ẽ: Továpe he’i pe he’iséva.
97. Tugua: Ñoha’ãnga’apoha rugua paha.
-V-
98. Vore: peteĩteĩ kuatia ñoha’ãnga’apoháraygua ojapóva ñoha’ãnga.
-Y-
99 .Ykegua: Ñoha’ãnga’apohára oñemohendáramo ñoha’ãnga’apohápe mañahára renondépe, ykegua akatúa térã ykegua asúgotyo.
100.Yvatejoavy: Jero’a, mbohapy térã irũndy % oguerekova’erã ñoha’ãnga’apoha, hugua guive henondégotyo, ikatuhaĝuáicha ojehechapaite oikóva hi’ári.
|
