ara1_omyiva

ATENEO DE LENGUA
Y CULTURA GUARANI

DEPORTES
SPORTS

ENSEÑANZA
DE
GUARANI

PARACANOPY1

ayvugif-95x48

TAEKWONDO11 

ÑE’Ê

 GUARANI AYVU
Terminologia

GUARANIRAITY_DOBLEWEB_gif

GUARANI ÑE’ÊREKOKUAA - TERMINOLOGÍA GUARANI
Ko togue ojehupi’ypy ko arangépe: 12.09.08, ha oñembopyahu ko árape: 22.08.11. (Ñembopyahupyre: 16)

ÑE’ÊPUKUAA - FONÉTICA
(Mario Raúl Bogado Velázquez mboatypyre)
K
o tysýipe oî ñe’êndy heñóiva térâ ojeiporu va’ekue tembiapópe hérava Guarani Ñe’êpukuaa Jehai Ñehesa’ÿijo - Análisis de la Fonética Guaraní. Ko tembiapo hi’â omombareteve guarani ñe’ê rete ha oipytyvô ojapótavape Ñe’êpukuaa rehegua ñehesa’ÿijo.
Omba’eporanduséva ko tysýi rehegua ikatu ohai ko’ápe: CORREOGUARANI1



Guarani - Castellano
 

A
ahy’o tyapuñepyrûha
[ah
ʔo tapuɲêprû’ha] tr laringe.
ahy’okua jurugua [ahʔo’sâ
.ǰuruw’a] tr faringe oral.
ahy’okua [ahʔoku’a] tr cavidad.
ahy’osâ [ahʔo’sâ] tr cuerda-s vocal-es.
ahy’osâpa’û iguypegua [ahʔosâpaʔû iw
pew’a] tr cavidad
ahy’osâpa’û yvategua [ahʔosâ
vatew’a] tr cavidad supra glótica.
ahy’osâpa’û [ahʔosâpa’ʔû] tr glotis
apekû atâ [apekûʔa’tâ] tr paladar duro.
apekûru’û [apekûruʔû] tr paladar blando o velo del paladar infraglótica.


K
kângue hioides
[kâŋwe ji’odes] tr hueso hioides.
kânguekyrýu cricoides [kâŋwe kri’koides] tr cartílago cricoides.
kânguekyrýu tiroides [kâŋwe ti’roides] cartílago tiroides.
kôi joavyteî [kôîjoavtê’î] tr par mínimo. Peteî hendáicha ikatúva
  jaikuaa mokôi ñe’ê ryapúpa mokôi ñe’êpu ha’e jahekávo, kôi
   joavyteî
,
he’iséva mokôi ñe’ê he’ise ambuéva ojoehegui ha ipu
  jojáva ha katu iñambuéva ojoehegui petêî tyapúpe. Jajuhúrô peteî
  kôi joavyteî he’ise jajuhuha mokôi ñe’ê ha ijapytépe oîha peteî
  tyapu, ombojoavýva he’iséva mokôivéva. Umi mokôi ñe’êpu
  he’ise mokôivéva omoambueha upe he’iséva (tgr 41-2). Tech.

     sy [
s]         ky [k]         pytu [ptu]
     py [
p]         ty   [t]           pytû [p]

koty jurugua [kot
王.ǰuruw’a] tr cavidad bucal.
koty tîgua [kot
.tîw’a] tr cavidad nasal.
[] tr lengua (Ñande rete rehegua).


M
mokômbyre rape [mokômb
’re.ra’pe] tr esófago.


Ñ
ñe’ê apoha
[
ɲêʔêapo’ha] tr aparato fonador.
ñe’êpu [
ɲêʔê’pu] tr fonema. karaiñe’ême oje’éva phonema ou
  Grecia ñe‘êgui ha he’ise ñe’êryapu2. Ñe'êpu ha‘e ñe'ê vore
  michîvéva, pundie térâ pu'ae, peteî ñe'êtépegua ikatúva ojoavy
  ambue ñe’êpúgui ha ohechauka he'iseha ambue mba'e. Ja’évo,
  ñe’ê vore michîvéva, ja’e hína, ñe’ê ryapu michîvéva ikatúvape
  ñamboja’o peteî ñe’ê (tero, ñe’êtéva, ha ambueita). Ñe’êpu

  rupive ñe’êndypegua he’iséva iñambue ojoehegui.
ñe’êpuambue [ɲêʔêpuambu’e] tr alófono. (oje’éva karaiñe’ême
  alófono, oúva Grecia ñe’êgui  alo he’iséva “ambue” ha fono

 

 

  he’iséva “ñe’ê ryapu”), ha’e umi ambue hendáicha ikatúva oje’e
  (ipu térâ oñembohyapu) peteî ñe’êpu, ha upéva oî moôrehepa
  peteî ñe’ê térâ peteî ñe’êpehê henda, ha mba’eichagua
  ñe’êpúpa oî ijypy rupi ñe’êndýpe térâ ñe’êjoajúpe. Ñe’êpuambue
  ojehai kóichagua kora’i apytépe […].
ñe’êpu jehai [
ɲêʔê’pu jeha’i] transcripción fonética
ñe’êpu ra’anga [ɲêʔê raʔa’ŋga] imagen de fonémas
ñe’êpu tai [
ɲêʔêpu ta’i] tr símbolos fonéticos
ñe’êpu’aty [
ɲêʔêpuʔa’t
tr alfabeto fonético
Ñe’êpukuaa [
ɲêʔêpuakua.’t
] tr Fonética.
ñe’êpukuaangatu [
ɲêʔêpuakua.ŋga’tu] tr fonología.
ñe’ê ryapu [
ɲêʔê r
a’pu] sonido de la palabra o lengua.
ñe’êryapu [ɲêʔêra’pu] trj sonido fonético o lingüístico
ñe’êryapu’apo
[ɲêʔêrapua’po] acto de fonación.
ñe’êryapu taity [ɲêʔê rapu tai’t] tr alfabeto fonético


O
oje’éva [ojeʔ’eva] tr significante (lo que se dice) 1. ha’e ñe’êpu
 joajupyre ñañandúva oikéva ñande pype ñande apysa rupi. 2. Oje’éva,
 ha’e ñe’êjoajuita joajupyre omohendáva mba’éichapa
 oñe’êva’erâ peteî tapicha. 3. Oje’éva, ha’e ñe’êpu joajupyre
 (tgr 15). 4. Oje’éva heñói ñe’êpúpe. 5.Oje’éva oguereko ipype
 he’iséva. (tgr 16).


P
pyturape
[p
tura’pe] tr traquea.
pyturokê [p
turo’kê] tr epiglotis.


T
tâi kytîha iguypegua
[‘tâîk
tîha iwpew’a] (3) dientes incisivos
 inferiores
tâi kytîha yvategua [‘tâîk
tîha vatew’a] (3) dientes incisivos
 superiores
taipuysaja [taipu
sa’ja] morfema  (forma del sonido de la letra).
taity  [tai’t
] tr albabeto o abecedario .
tapicha’atyñe’ê [tapi
ʃa.tɲêʔê] (3) lengua (lange); peteî tapichañe’ê
 habla (parole)
tembe pa’û [tembe paʔ’û]  (3) cavidad labial.
tembi’urape [tembiʔu ra’pe] (3) (ñemokôha rape) esófago.
tîguañepyrû [tîwâ
ɲêp
’rû]  prenasalizada-o.
tînguára [tîŋw’ara] fosas nasales.
tyapu taity [t
aputai’t] alfabeto o inventario de sonido (en general).

 

ÑEPYRÛMBY   AKA    Ayvuryru’i    Mymba    Mbo’ekuaangatu  Mbykypyre    Ñemombe’u     Ñe’êpehê    Ñe’êporâhaipyre     Ñe’êryru
Ñoha’ânga    Ñorairô    Opaichagua    Sixto Figueredo     Ñe’êpukuaa     Ñe’êtekuaa     Purahéi     Tekoha     Tekombo’e     Tekopykuaa
Tembi’u     Tesâi     Tupâ jerovia     Jevy’a     Yvyra

 

GUARANI

ÑE'ÊNDY

< ÓGA

PYAHU

TYSÝI

$JOGUA$

PORANDU

HEKAHA


  EJUHU GUARANI RAITÝPE KUATIAÑE’Ê, ÑE’ÊRYRU TÉRÂ TA’ANGARYRÝI REIKOTEVÊVA YRÔ EPORANDUMÍNTE ORÉVE ROJEPORAKA HAGUA 

Aopo’i
   Arandupy    Artesanía    Avarekokuaa   Avaatykuaa    Cháko Ñorairô    Deutsch-pe   English-pe    Estampillas    Kuatiañe’ê’i    Ñe’êkôikuaa
 Ñe’êryru    Ñe’êtekuaa    Mombe’ugua’u    Mombe’upy  
Mombe’ugua’u    Mombe’urâ    Moñe’êrâ Guaraníme    Mymbakuéra    Ñe’êpoty    Ñoha’ânga
 
Ñorairô Guasu    Opáichagua    Português-pe    Purahéi    Reducciones    Ta’angaryrýi    Tekohasapyre    Tembiasakue    Tendarerakuaa
Te’yikuaa    Tuja/Jeiporupyre    Tupârehegua   Yvyra - Ñana

ta-angaryryi_video_Oiko

www.guarani-raity.com.py

 

Búsqueda personalizada

www.guarani-raity.com

 

Búsqueda personalizada

www.ayvu-maraney.com

 

Búsqueda personalizada

www.ara-guarani.com

 

Búsqueda personalizada

  web

 

Búsqueda personalizada


 

GUARANI RAITY
 Pumbury: (00595-21) 227 234,  Popegua: (00595) 982 100 959
 CORREOGUARANI1   -   www.guarani-raity.com.py   -  
www.guarani-raity.com
 Las Perlas 3562 c/Rafael Franco, Asunción - Paraguay

ara1_omyiva

DEPORTES
SPORTS

ENSEÑANZA
DE GUARANI

GUARANI
MULTIMEDIA

PARACANOPY1

ayvugif-95x48

TAEKWONDO11 

ÑE’Ê

GUARANI AYVU
Terminología

GUARANIRAITY_DOBLEWEB_gif

YVOTY_SA'YJU

INICIO

Abreviatura

Alimentación

Afijos

Animales

CITTIG

Diccionarios

Didáctica

Educación

Fiestas

Fonética

General

Gramática

Guerra

Hábitad

Informática

Literatura

Sixto Figueredo

Música

Narracion

Medicina

Plantas

Psicología

Religión

Teatro

 

MULTIMEDIA_MICHÎ
Guarani Hetahendáicha ñañermoarandu hagua guaraníme